Informatie voor meisjes van 9 tot 15 jaar. Wat is een vaccin en hoe werkt het? Een vaccin is een middel dat we kunnen gebruiken om je lichaam te leren goed te reageren op ziekmakende virussen. Elk virus ziet er anders uit, bekijk het maar als hele kleine bolletjes met gekke uitstulpingen die op de een of andere manier erin slagen je lichaam binnen te komen. Als ze de kans krijgen, gaan ze zich heel snel vermenigvuldigen en daar kun je ziek van worden. Als virussen je lichaam binnenkomen worden ze als indringers gezien. Je lichaam gaat dan antistoffen aanmaken, een soort soldaatjes, om die virusbolletjes te lijf te gaan. Soms zijn echte virusdeeltjes te sterk en lukt het je lichaam niet om ze op tijd op te ruimen. Die virusdeeltjes kunnen zich dan vermenigvuldigen en daarvan kun je ziek worden. In een vaccin zitten deeltjes die er precies zo uitzien als de deeltjes van het virus, dus ook bolletjes met precies dezelfde uitstulpingen. Alleen zijn deze onschuldig, nagemaakt en ze gaan zich niet vermeerderen en kunnen je dus ook niet ziek maken. Maar je lichaam laat zich wel voor de gek houden en die maakt antistoffen aan die heel snel klaar zijn met hun ‘oorlog’ tegen de nagemaakte bolletjes. Het fijne is dat als je lichaam goed geleerd heeft om een bepaald soort antistof aan te maken, hij dat ook nooit meer vergeet. Kom je dan later ooit het echte virus tegen, dan heeft je lichaam in een mum van tijd een onverslaanbaar leger klaar staan waar het echte virus nooit van kan winnen. Je kunt dus nooit meer ziek worden van dit virus, omdat het niet in je lichaam kan blijven zitten, en je kunt ook geen andere mensen meer besmetten. Bij de vaccinatie tegen het Humaan Pappilomavirus (HPV) zijn drie injecties met nagemaakte deeltjes genoeg om je lichaam te leren heel snel te reageren. Wat is het Humaan Papilloma virus? Dit is een veel voorkomend virus dat je ooit zou kunnen krijgen als je met iemand vrijt die dit virus heeft. Het nare van dit virus is dat je het niet meteen merkt als je het krijgt maar dat het wel, na jaren, voor vervelende dingen kan zorgen. Iemand kan je er dus mee besmetten zonder dat hij/zij dat weet. Er zijn verschillende soorten van dit virus, ze lijken erg op elkaar maar zijn dan net iets anders. Twee van deze soorten, die worden HPV16 en HPV18 genoemd, kunnen na wel 10 of 20 jaar baarmoederhalskanker veroorzaken. Van elke vier vrouwen die deze ziekte krijgt, komt dit voor drie van hen door zo’n virus. Vrijen met een condoom houdt deze virussen niet tegen. De kans dat je na een vaccinatie baarmoederhalskanker krijgt, is een heel stuk kleiner geworden (met wel zo’n 75%). De kans op het krijgen van wratjes is bijna helemaal weg (minder dan 10%). Waar word ik geprikt en heb ik daar veel last van? De vaccinaties worden, net als de vaccinaties die je als kind gekregen hebt, in je bovenarm gegeven. De prik voelt als elke andere prik en je krijgt meteen een beetje een gespannen gevoel op die plek vanwege het extra vocht wat geïnjecteerd wordt. In de loop van de dag kan die plek rood en warm worden en je arm stijf. Wat er goed tegen helpt is een ‘cold-pack’ (dus er iets kouds tegen aanleggen) en vooral veel met je arm bewegen. Hierdoor worden de afvalstoffen van de plaatselijke oorlog sneller door je bloed opgenomen, in je eigen lichaam verwerkt en gaat de pijn dus sneller over. Het kan zijn dat je een lichte koorts krijgt, maar die is na 2 dagen weer over. Ook kan heel soms het prikgaatje ontsteken. Heel soms zijn er meisjes die klachten krijgen die erger of anders zijn dan dat wat hierboven staat. Dan is het wel handig om even met de huisarts te bellen. Als ik de vaccinaties gehad heb, hoef ik dan niet meer veilig te vrijen? Nee, dat zul je nog steeds moeten doen. De vaccinaties beschermen tegen het virus dat baarmoederhalskanker en wratjes in de schaamstreek veroorzaakt maar er zijn veel meer ziektes/aandoeningen die mensen elkaar via seksueel contact kunnen geven. Omdat deze ziektes niet altijd makkelijk te herkennen zijn, kan iemand je besmetten zonder dat hij/ zij dat zelf weet. De gevolgen van deze besmettingen kunnen heel naar zijn. Zo bestaat er bijvoorbeeld Chlamydia, een virus die ontstekingen veroorzaakt die ertoe kunnen leiden dat je later geen kinderen meer kunt krijgen. Helaas hebben we hiervoor nog geen vaccin. Dus zolang je niet 100% zeker bent dat je veilig met die ander kunt vrijen, moet je altijd een condoom gebruiken. Als ik de vaccinaties gehad heb, moet ik dan nog steeds na mijn dertigste elke 5 jaar een uitstrijkje laten maken? Ja, dat moet je zeker wel laten doen. In Nederland laten veel vrouwen elke 5 jaar cellen van hun baarmoedermond onderzoeken om te kijken of daar geen baarmoederhalskankercellen in zitten. Dit onderzoek noemen we een uitstrijkje. Het vaccin beschermt tegen de grootste ‘boosdoeners’ die 75% van alle gevallen baarmoederhalskanker veroorzaken. Er is dus nog steeds een hele kleine kans dat je toch ooit zo’n probleem kunt krijgen. Dus moet je, om helemaal zeker te zijn, gewoon na je 30e elke 5 jaar een uitstrijkje laten maken.